کتاب تربیت کودک؛ ۴ پیشنهاد برای ارتباط بهتر با فرزند

وقتی برای انتخاب کتاب تربیت کودک جستجو میکنیم، با پیشنهادهای زیادی روبه رو میشویم؛ از آموزش گفتگو و شناخت احساسات تا مرزبندی و مدیریت خشم والدین. انتخاب زمانی دشوار میشود که ندانیم کدام کتاب به مسئله فعلی خانواده ما نزدیک تر است.

ممکن است دغدغه شما واکنش خودتان هنگام عصبانیت باشد. شاید بخواهید ناراحتی فرزندتان را بهتر بفهمید یا هنگام مخالفت با او، ارتباط محترمانه ای داشته باشید. هر کدام از این نیازها میتواند نقطه شروع متفاوتی برای مطالعه باشد.

در این راهنما چهار کتاب فرزندپروری را با توجه به موضوع و کاربردشان معرفی میکنیم. مقایسه ها و پیشنهادهای انتخاب، برای کمک به تصمیم گیری شما تنظیم شده اند؛ کافی است ابتدا مشخص کنید در کدام موقعیت خانوادگی بیشتر به راهنمایی نیاز دارید.

کدام کتاب تربیت کودک به نیاز شما نزدیک تر است؟

این کتاب ها در بعضی موضوعات همپوشانی دارند. جدول بالا، تفاوت تاکید آنها را نشان میدهد و میتواند انتخاب اولین کتاب را آسان تر کند.

پیش از خرید کتاب فرزندپروری، به سه نکته توجه کنید

سن و موقعیت فرزندتان: هنگام بررسی فهرست و نمونه متن، ببینید مثال ها چقدر به تجربه خانواده شما نزدیک هستند. مسئله کودکی که تازه به مهد میرود، با نوجوانی که استقلال بیشتری میخواهد یکسان نیست.

مسئله مشخص خانواده: به جای هدف کلی «میخواهم بهتر تربیت کنم»، یک موقعیت را نام ببرید؛ مثلا «هنگام آماده شدن برای بیرون رفتن، خیلی زود عصبانی میشوم». چنین توصیفی کمک میکند فصل ها و رویکرد کتاب را دقیق تر ارزیابی کنید.

شیوه توضیح نویسنده: بعضی خوانندگان با روایت تجربه های خانوادگی ارتباط بیشتری میگیرند و بعضی به دنبال چارچوب مرحله به مرحله هستند. چند صفحه نمونه را بخوانید و ببینید آیا میتوانید از توضیحات، نکته قابل استفاده ای برای خود پیدا کنید.

۱. نیک سرشت؛ برای شناخت کودک در کنار تعیین مرز

کتاب نیک سرشت اثر دکتر بکی کندی، با عنوان اصلی Good Inside، بر نگاه به کودک فراتر از رفتار دشوار او تاکید دارد. در رویکرد کندی، والد میتواند به احساسات و مهارت های در حال رشد کودک توجه کند و همزمان حد و مرز روشنی داشته باشد. HarperCollins Publishers

این زاویه برای والدینی قابل بررسی است که میان همدلی و قاطعیت احساس سردرگمی میکنند. ممکن است نگران باشند پذیرفتن ناراحتی فرزندشان، به معنی کنار گذاشتن قانون باشد یا برای اجرای قانون مجبور شوند تند برخورد کنند.

اگر چنین پرسشی دارید، هنگام مطالعه روی نحوه همراه کردن ارتباط عاطفی با مرزبندی تمرکز کنید. پیشنهاد این راهنما این است که نیک سرشت را برای بازنگری در برداشت خود از رفتار کودک و نقش والد بررسی کنید. برای مطالعه متمرکزتر درباره شناخت و نام گذاری احساسات، هوش هیجانی کودک نیز انتخاب مرتبطی است.

مشاهده کتاب نیک سرشت اثر بکی کندی

۲. تربیت بدون فریاد؛ برای توجه به واکنش خود والد

کتاب تربیت بدون فریاد اثر هال ادوارد رانکل، با عنوان اصلی ScreamFree Parenting، توجه والد را به مسئولیت او در برابر احساسات و رفتار خودش جلب میکند. مکث پیش از واکنش و حفظ ارتباط با فرزند در موقعیت های پرتنش، از محورهای معرفی این اثر هستند. PenguinRandomHouse.com: Books

اگر معمولا پس از یک تعارض به این فکر میکنید که «میتوانستم آرام تر برخورد کنم»، این کتاب به مسئله شما نزدیک است. هنگام مطالعه میتوانید به موقعیت هایی توجه کنید که واکنش خودتان شدت میگیرد و گفتگو از موضوع اولیه فاصله میگیرد.

تفاوت کاربردی این انتخاب در فهرست حاضر، تمرکز پررنگ بر نقش والد است. پرسشی که میتوانید با خود به مطالعه ببرید این است: «در همان موقعیتی که رفتار فرزندم را نمیپسندم، کدام بخش از پاسخ خودم را میتوانم تغییر بدهم؟» این پرسش، مطالعه را به رفتار قابل بررسی خودتان وصل میکند.

مشاهده کتاب تربیت بدون فریاد اثر هال ادوارد رانکل

۳. هوش هیجانی کودک؛ برای شناخت احساسات و همراهی با آنها

کتاب هوش هیجانی کودک اثر جان گاتمن با همکاری جون دکلر، با عنوان اصلی Raising an Emotionally Intelligent Child، مفهوم «مربیگری هیجانی» را معرفی میکند. توجه به احساس کودک، شنیدن همدلانه، نام گذاری احساس و کمک به یافتن راه حل، بخش هایی از چارچوب آن هستند. Simon & Schuster

این کتاب برای والدینی قابل بررسی است که هنگام ترس، ناراحتی یا خشم فرزندشان نمیدانند گفتگو را چگونه پیش ببرند. شاید واکنش معمول آنها توضیح دادن فوری، نصیحت یا تلاش برای تمام کردن سریع ناراحتی باشد.

پیشنهاد این راهنما برای چنین نیازی، توجه به چارچوب مشخص این کتاب است. هنگام خواندن، بررسی کنید کدام بخش برای شما دشوارتر است: تشخیص احساس، شنیدن تجربه کودک یا کمک به پیدا کردن پاسخ مناسب؟ انتخاب یک بخش مشخص برای تمرین، استفاده از مطالب را روشن تر میکند.

مشاهده کتاب هوش هیجانی کودک اثر جان گاتمن و جون دکلر

۴. کودک، خانواده، انسان؛ برای بازنگری در زبان رابطه

کتاب کودک، خانواده، انسان اثر آدل فابر و الین مازلیش، با عنوان اصلی Liberated Parents, Liberated Children، تجربه نویسندگان و والدین دیگر را در مواجهه با آموزه های هایم جینات روایت میکند. احساسات کودک و والد، نقش زبان در رابطه و مسئولیت پذیری از موضوعات آن هستند. Google Books

اگر با روایت موقعیت های واقعی بهتر ارتباط میگیرید، این ویژگی میتواند در انتخاب شما موثر باشد. کتاب فرصتی فراهم میکند تا به جمله ها و واکنش های معمول در خانواده فکر کنید؛ از برچسب هایی که به کودک میزنیم تا شیوه بیان ناراحتی خودمان.

پیشنهاد ما این است که هنگام مطالعه، جمله ای پرتکرار در خانه را انتخاب کنید و درباره پیام آن فکر کنید. برای مثال، آیا جمله شما یک رفتار مشخص را توصیف میکند یا درباره تمام شخصیت کودک قضاوت میکند؟ این پرسش، راهی برای ارتباط دادن موضوع کتاب با تجربه روزمره است.

مشاهده کتاب کودک، خانواده، انسان اثر آدل فابر و الین مازلیش

چگونه از میان این چهار کتاب، یکی را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب اول، به تعارضی فکر کنید که بیشتر در خانه تکرار میشود. اگر مشکل را بیشتر در شدت واکنش خودتان میبینید، معرفی تربیت بدون فریاد را در اولویت بگذارید. اگر نمیدانید با احساسات فرزندتان چگونه همراه شوید، چارچوب هوش هیجانی کودک را بررسی کنید.

میان نیک سرشت و کودک، خانواده، انسان، شیوه مطالعه شما نیز اهمیت دارد. در این راهنما، نیک سرشت برای پرسش های مربوط به نگاه به رفتار و مرزبندی پیشنهاد شده و کودک، خانواده، انسان برای تامل در زبان رابطه و تجربه های والدین. این تفکیک، نقطه شروع انتخاب است؛ موضوعات دو کتاب کاملا از هم جدا نیستند.

برای آغاز، تهیه یک کتاب کافی است. بعد از مطالعه بخشی از آن، بهتر میتوانید تشخیص دهید چه پرسشی هنوز بی پاسخ مانده و آیا به کتاب دیگری نیاز دارید.

یک روش ساده برای استفاده از مطالب کتاب

این روش، پیشنهاد عملی این مقاله است: یک موقعیت تکراری و کم خطر، مثل جمع کردن وسایل پس از بازی، انتخاب کنید و هنگام مطالعه نکته های مرتبط با همان موقعیت را یادداشت کنید.

به جای نوشتن هدفی مانند «فرزندم باید همیشه همکاری کند»، تصمیم خودتان را مشخص کنید؛ مثلا «درخواست خود را کوتاه و درباره همان کار بیان میکنم». پس از موقعیت، یادداشت کنید چه گفتید، واکنش کودک چه بود و کدام بخش هنوز نیاز به بررسی دارد.

اگر مراقب دیگری نیز در تربیت کودک نقش دارد، درباره همان یک موقعیت با او گفتگو کنید. هدف این گفتگوی مشترک میتواند روشن کردن انتظارها و پیدا کردن پاسخی باشد که هر دو بتوانید آن را اجرا کنید. لازم نیست همزمان همه عادت های خانواده را تغییر دهید.

سوالات متداول درباره کتاب تربیت کودک

این کتاب ها برای والدین نوشته شده اند یا خود کودک؟

چهار عنوان معرفی شده برای والدین و بزرگسالانی هستند که با کودکان ارتباط دارند. برای مطالعه مشترک با فرزند، باید کتابی متناسب با سن، علاقه و توانایی خواندن او انتخاب کنید.

آیا سن فرزند در انتخاب کتاب فرزندپروری مهم است؟

بله. هنگام بررسی کتاب، به سن کودکان در مثال ها و موضوع فصل ها توجه کنید. اصول کلی ارتباط میتوانند کاربرد گسترده ای داشته باشند، اما شیوه اجرای آنها باید با شرایط فرزندتان هماهنگ باشد.

آیا پدر و مادر باید یک کتاب را بخوانند؟

مطالعه مشترک میتواند فرصتی برای گفتگو درباره تربیت باشد. اگر هر دو فرصت خواندن کامل کتاب را ندارید، میتوانید یک فصل مرتبط را انتخاب کنید و درباره یک موقعیت مشخص در خانه صحبت کنید.

اگر وقت مطالعه کمی داشته باشیم، از کجا شروع کنیم؟

فهرست کتاب را ببینید و مقدمه و فصل مرتبط با مسئله فعلی خود را بخوانید. نکته منتخب را یادداشت کنید و برای بررسی آن در زندگی روزمره وقت بگذارید؛ تعداد صفحات خوانده شده تنها معیار استفاده از کتاب نیست.

کتاب بعدی را با یک پرسش مشخص انتخاب کنید

پیش از خرید کتاب تربیت کودک، این جمله را کامل کنید: «میخواهم بفهمم وقتی فرزندم …، چگونه پاسخ روشن تر و محترمانه تری داشته باشم.» پاسخ شما، معیار مفیدی برای مقایسه کتاب ها خواهد بود.

برای آشنایی با گزینه های بیشتر و مطالعه معرفی هر اثر، به بخش کتاب های فرزندپروری در کتاب آینده سر بزنید.