کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند؛ چگونه رابطه سالم تری با فرزندمان بسازیم؟

گاهی دشوارترین بخش فرزند پروری، رفتار کودک نیست؛ بلکه احساس ها و واکنش هایی است که رفتار کودک در خود والد بیدار می کند. ممکن است گریه، خشم، مقاومت یا بی توجهی فرزند، ناگهان ما را به شدت عصبانی کند، در حالی که خودمان هم دقیقا نمی دانیم چرا. کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند اثر فلیپا پری از همین نقطه شروع می کند و به جای تمرکز صرف بر تکنیک های کنترل رفتار کودک، رابطه میان والد و فرزند را در مرکز توجه قرار می دهد. #فرزندپروری

پری معتقد است تجربه های دوران کودکی والد میتوانند بدون آنکه متوجه باشیم وارد رابطه ما با فرزندمان شوند. بعضی واکنش ها، ترس ها و الگوهای ارتباطی از گذشته می آیند و ممکن است نسل به نسل تکرار شوند. Goodreads

این کتاب قرار نیست دستورالعملی برای ساختن «کودک کامل» بدهد. موضوع اصلی آن شناخت بهتر خود، فهم احساس های کودک، ایجاد ارتباط امن تر و یاد گرفتن این است که وقتی در رابطه اشتباهی رخ می دهد، چگونه میتوان برای ترمیم آن تلاش کرد.

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند درباره چیست؟

محور اصلی کتاب رابطه است.

فلیپا پری به جای اینکه برای هر سن و هر رفتار مجموعه ای از قوانین آماده ارائه کند، از والد می خواهد ابتدا ببیند در رابطه میان خودش و فرزند چه اتفاقی می افتد.

وقتی کودک رفتاری انجام می دهد که ما را ناراحت می کند، آیا فقط به همان رفتار واکنش نشان می دهیم یا بخشی از واکنش ما به گذشته خودمان مربوط است؟

آیا احساس کودک را می پذیریم یا به سرعت تلاش می کنیم آن را خاموش کنیم؟

وقتی اشتباه می کنیم، میتوانیم عذرخواهی و رابطه را ترمیم کنیم یا تصور می کنیم والد همیشه باید درست بگوید؟

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند چنین پرسش هایی را مطرح می کند و خواننده را تشویق می کند الگوهای خانوادگی را با دقت بیشتری ببیند.

کتاب در یک نگاه

• موضوع اصلی: رابطه والد و کودک و تاثیر گذشته والد بر فرزند پروری
• عنوان اصلی: The Book You Wish Your Parents Had Read
• نویسنده: Philippa Perry
• حوزه: روانشناسی خانواده و فرزند پروری
• محورهای مهم: احساسات، رابطه، الگوهای گذشته، رفتار کودک، مرزها و ترمیم رابطه
• سبک: روانشناسی عمومی و کاربردی
• مناسب برای: والدین، والدین آینده و بزرگسالانی که می خواهند الگوهای خانوادگی خود را بهتر بشناسند

گذشته ما چگونه وارد رابطه با فرزندمان می شود؟

یکی از مهم ترین موضوعات کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند تاثیر تجربه های دوران کودکی والد بر رفتار امروز اوست.

فرض کنید در خانواده ای بزرگ شده اید که گریه کردن یا ناراحتی نشانه ضعف در نظر گرفته می شده است. سال ها بعد وقتی فرزندتان گریه می کند، ممکن است بدون تصمیم آگاهانه احساس کنید باید هرچه زودتر گریه او را متوقف کنید.

یا شاید در کودکی اجازه نداشتید با بزرگ ترها مخالفت کنید. در این صورت مخالفت فرزندتان میتواند بیش از حد معمول شما را تحریک کند.

پری نمی گوید هر رفتار والد مستقیما نتیجه کودکی اوست. مسئله این است که تجربه های قدیمی میتوانند روی حساسیت ها و واکنش های امروز ما اثر بگذارند.

شناخت این الگوها به ما امکان انتخاب بیشتری می دهد. وقتی بفهمیم چرا یک موقعیت تا این اندازه ما را خشمگین می کند، احتمال بیشتری وجود دارد که قبل از واکنش خودکار، رفتار خود را بررسی کنیم.

چرا شناخت محرک های احساسی والد اهمیت دارد؟

گاهی رفتار کودک فقط جرقه است و بخش بزرگی از آتش از جای دیگری می آید.

ممکن است کودک شیر را روی زمین بریزد و والد واکنشی بسیار شدید نشان دهد. مسئله فقط شیر ریخته شده نیست؛ شاید والد خسته است، احساس بی نظمی او را مضطرب می کند یا تجربه های گذشته باعث شده اشتباه کردن برایش غیرقابل تحمل باشد.

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند از والد می خواهد نسبت به چنین لحظه هایی کنجکاو شود.

پرسش مفید میتواند این باشد:

«چرا این رفتار تا این اندازه مرا ناراحت کرد؟»

هدف سرزنش کردن والد نیست. هیچ پدر یا مادری همیشه آرام و دقیق رفتار نمی کند. مسئله این است که بتوانیم الگوی خود را بشناسیم و مسئولیت واکنشمان را بر عهده بگیریم.

این خودآگاهی میتواند میان رفتار کودک و واکنش فوری ما کمی فاصله ایجاد کند.

احساس کودک مسئله ای نیست که همیشه باید حل شود

یکی از نکات مهم در کتاب، نحوه مواجهه با احساسات است.

وقتی کودک ناراحت است، والد معمولا می خواهد هرچه سریع تر حال او بهتر شود. این میل طبیعی است، اما گاهی تلاش فوری برای از بین بردن ناراحتی باعث میشود کودک احساس کند خود احساسش پذیرفته نیست.

فرض کنید کودک به دلیل دعوا با دوستش ناراحت است.

والد میتواند بگوید:

«چیزی نیست، فردا یادت می ره.»

اما میتواند ابتدا احساس او را بشنود و بگوید:

«به نظر میاد خیلی از این اتفاق ناراحت شدی.»

در حالت دوم قرار نیست والد مشکل را بزرگ کند. او فقط نشان می دهد تجربه کودک را دیده است.

در کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند احساسات به خودی خود دشمن نیستند. کودک میتواند عصبانی، غمگین، ناامید یا حسود باشد. آنچه نیاز به مرز دارد، بعضی رفتارهاست.

رفتار کودک میتواند نوعی ارتباط باشد

کودکان همیشه نمی توانند آنچه را تجربه می کنند با زبان دقیق توضیح دهند.

گاهی یک رفتار آزاردهنده میتواند پیامی درباره خستگی، ترس، نیاز به توجه، احساس نادیده گرفته شدن یا فشار بیش از توان کودک باشد.

این به معنی توجیه همه رفتارهای نامناسب نیست.

اگر کودک دیگری را می زند، همچنان باید رفتار متوقف شود. اما بعد از ایجاد ایمنی میتوان پرسید چه چیزی پشت این رفتار قرار داشته است.

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند والد را تشویق می کند علاوه بر دیدن رفتار، درباره معنای احتمالی آن نیز فکر کند.

به جای اینکه فقط بپرسیم «چطور این رفتار را متوقف کنم؟» میتوانیم بپرسیم:

«فرزندم با این رفتار چه چیزی را هنوز نمی تواند با کلمات بیان کند؟»

این تغییر سوال میتواند شیوه پاسخ دادن والد را نیز تغییر دهد.

ارتباط قبل از اصلاح رفتار

وقتی کودک رفتاری نامناسب انجام می دهد، اولین واکنش بسیاری از والدین آموزش دادن است.

اما کودک در اوج ناراحتی همیشه آماده شنیدن درس اخلاق یا توضیح منطقی نیست.

گاهی ابتدا باید ارتباط دوباره برقرار شود.

این ارتباط میتواند با شنیدن، نام گذاری احساس، نزدیک شدن آرام یا فقط چند لحظه حضور بدون سخنرانی ایجاد شود.

پس از کاهش شدت هیجان، صحبت درباره رفتار آسان تر میشود.

این نکته در کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند با نگاه کلی اثر هماهنگ است: رابطه زمینه ای است که آموزش و مرز درون آن معنا پیدا می کنند.

آیا والد خوب نباید اشتباه کند؟

یکی از فشارهای فرزند پروری این تصور است که یک والد خوب باید همیشه صبور، آرام، مهربان و دقیق باشد.

چنین استانداردی واقع بینانه نیست.

همه والدین گاهی خسته میشوند، عصبانی میشوند، بد متوجه میشوند یا جمله ای می گویند که بعدا از آن پشیمان میشوند.

موضوع مهم در کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند بی اشتباه بودن نیست؛ توانایی دیدن اشتباه و ترمیم رابطه اهمیت دارد.

اگر والد به کودک بی دلیل تندی کرده است، میتواند بعدا بگوید:

«من خیلی عصبانی شدم و با تو بد صحبت کردم. نباید آن طور حرف می زدم.»

عذرخواهی به معنی از دست دادن جایگاه والد نیست. برعکس، میتواند به کودک نشان دهد انسان ها مسئول رفتار خود هستند و رابطه بعد از اشتباه قابل ترمیم است.

ترمیم رابطه چرا مهم است؟

در هر رابطه نزدیکی سوء تفاهم و تعارض اتفاق می افتد.

رابطه سالم رابطه ای نیست که هرگز در آن تنش وجود نداشته باشد. یکی از ویژگی های مهم رابطه سالم، امکان بازگشت و ترمیم بعد از تنش است.

در کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند این موضوع اهمیت زیادی دارد.

گاهی لازم است والد اشتباه خود را بپذیرد. گاهی باید اجازه دهد کودک درباره احساسی که داشته صحبت کند. گاهی نیز فقط لازم است ارتباط دوباره برقرار شود.

این نگاه میتواند فشار «همیشه درست عمل کردن» را کمتر کند و توجه را از کمال به مسئولیت منتقل کند.

مرز گذاشتن با پذیرش احساسات تناقض ندارد

گاهی تصور میشود اگر احساس کودک را بپذیریم، دیگر نمیتوانیم برای او محدودیت تعیین کنیم.

اما این دو موضوع با یکدیگر تناقض ندارند.

کودک میتواند از پایان زمان بازی بسیار عصبانی باشد و والد همچنان بگوید زمان بازی تمام شده است.

او میتواند از خرید نکردن یک اسباب بازی ناراحت شود و والد همچنان خرید را انجام ندهد.

جمله هایی مانند «می فهمم که خیلی می خواستیش» به معنی تغییر تصمیم نیستند.

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند به رابطه ای توجه دارد که در آن کودک میتواند احساسش را تجربه کند و همزمان با واقعیت مرزها نیز روبه رو شود.

از کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند چه می آموزیم؟

• بررسی کنیم کدام واکنش های ما به تجربه های دوران کودکی خودمان مرتبط هستند.

• بین احساس کودک و رفتار او تفاوت بگذاریم.

• تلاش نکنیم هر احساس ناخوشایند کودک را فورا حذف کنیم.

• به جای تمرکز فقط بر رفتار، پیام احتمالی پشت آن را نیز بررسی کنیم.

• وقتی اشتباه می کنیم، از ترمیم رابطه نترسیم.

• عذرخواهی از کودک را نشانه ضعف والد ندانیم.

• مرزهای روشن را با شنیدن و همدلی همراه کنیم.

• به جای تلاش برای تبدیل شدن به والد بی نقص، روی رابطه سالم تر تمرکز کنیم.

• هنگام واکنش شدید از خود بپرسیم چه چیزی در ما فعال شده است.

• اجازه دهیم کودک درباره احساس هایش حرف بزند.

• مشکلات رابطه را فقط به رفتار کودک نسبت ندهیم.

• بعضی الگوهای خانوادگی را آگاهانه بررسی کنیم تا ناخواسته تکرار نشوند.

درباره فلیپا پری

فلیپا پری (Philippa Perry) روان درمانگر و نویسنده بریتانیایی است که در آثار و فعالیت های رسانه ای خود به موضوعاتی مانند روابط انسانی، روانشناسی و سلامت عاطفی می پردازد.

رویکرد او در کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند نیز از همین پیشینه تاثیر گرفته است. او کمتر به دنبال ارائه دستورهای ثابت برای کنترل کودک است و بیشتر درباره کیفیت رابطه، شناخت احساسات و تاثیر گذشته والد صحبت می کند.

عنوان کامل انگلیسی کتاب The Book You Wish Your Parents Had Read (and Your Children Will Be Glad That You Did) است. خود عنوان نیز پیام اصلی اثر را نشان می دهد: تغییر شیوه ارتباط با کودک میتواند روی تجربه نسل بعدی خانواده تاثیر بگذارد.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند میتواند برای گروه های مختلفی مناسب باشد:

• والدینی که می خواهند رابطه عاطفی بهتری با فرزندشان ایجاد کنند.

• افرادی که احساس می کنند بعضی رفتارهای کودک آن ها را بیش از حد عصبانی می کند.

• والدینی که نمی خواهند الگوهای ناخوشایند خانواده خود را تکرار کنند.

• کسانی که به روانشناسی رابطه والد و کودک علاقه دارند.

• والدین آینده که می خواهند پیش از تولد فرزند درباره الگوهای خود فکر کنند.

• افرادی که گاهی در تعیین مرز و پذیرش احساس کودک دچار سردرگمی میشوند.

• بزرگسالانی که هنگام مطالعه درباره فرزند پروری، تجربه دوران کودکی خود را نیز بازبینی می کنند.

• کسانی که به جای کتاب های دستور محور، رویکرد رابطه محور را ترجیح می دهند.

قبل از خرید کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند بدانید

این کتاب راهنمای مرحله به مرحله برای حل هر مشکل رفتاری کودک نیست.

اگر دنبال دستور مشخصی برای موضوعاتی مانند خواب، تغذیه، آموزش توالت یا قشقرق در یک سن خاص هستید، منابع تخصصی تر میتوانند مستقیم تر به آن نیاز پاسخ دهند.

تمرکز کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند بیشتر روی زیربنای رابطه است: والد چگونه احساسات خود را مدیریت می کند، چگونه به کودک گوش می دهد، چگونه گذشته اش بر رفتار امروز تاثیر می گذارد و پس از اشتباه چگونه رابطه را ترمیم می کند.

همچنین کتاب جایگزین روان درمانی یا ارزیابی تخصصی مشکلات جدی کودک و خانواده نیست. بعضی تجربه های گذشته یا تعارض های خانوادگی ممکن است به کمک حرفه ای بیشتری نیاز داشته باشند.

این کتاب و علیه تربیت فرزند چه تفاوتی دارند؟

علیه تربیت فرزند اثر الیسون گوپنیک و کتاب فلیپا پری هر دو از نگاه کاملا دستور محور به فرزند پروری فاصله می گیرند، اما زاویه آن ها متفاوت است.

گوپنیک بیشتر روی روانشناسی رشد و این ایده تمرکز دارد که والد نباید کودک را مانند محصولی با نتیجه از پیش تعیین شده شکل دهد.

در مقابل، کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند توجه بیشتری به تاریخچه عاطفی والد، احساسات، الگوهای رابطه و ترمیم ارتباط دارد.

اگر هر دو کتاب را در کنار یکدیگر بخوانید، یکی میتواند نگاه شما به نقش کلی والد را به چالش بکشد و دیگری شما را به بررسی دقیق تر رابطه روزمره با فرزند دعوت کند.

این کتاب و کودک خانواده انسان

کودک خانواده انسان نیز کتابی مرتبط با رابطه والد و کودک است.

در هر دو اثر، احترام به تجربه کودک و کیفیت ارتباط اهمیت دارد. با این حال کتاب فلیپا پری تمرکز بیشتری روی گذشته خود والد و تاثیری دارد که آن گذشته بر واکنش های امروز او می گذارد.

به همین دلیل کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند برای والدینی که احساس می کنند الگوهای خانواده قبلی آن ها هنوز در رابطه امروز حضور دارند، میتواند به خصوص قابل تامل باشد.

سوالات متداول درباره کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند

آیا این کتاب فقط برای پدر و مادرهاست؟

خیر. والدین آینده و حتی بزرگسالانی که می خواهند الگوهای خانوادگی و تجربه دوران کودکی خود را بهتر بفهمند نیز میتوانند با بخش هایی از کتاب ارتباط برقرار کنند.

آیا کتاب تکنیک های فرزند پروری ارائه می دهد؟

بله، پیشنهادهای عملی در کتاب وجود دارند، اما ساختار آن بیشتر رابطه محور است و برخلاف بعضی کتاب های فرزند پروری، مجموعه ای از دستورهای ثابت برای کنترل رفتار کودک نیست.

آیا کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند درباره گذشته والد هم صحبت می کند؟

بله. یکی از مهم ترین موضوعات اثر این است که تجربه های کودکی والد چگونه میتوانند بر احساسات و واکنش های او در رابطه با فرزند تاثیر بگذارند.

آیا کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند بر عذرخواهی از کودک تاکید دارد؟

یکی از ایده های مهم کتاب پذیرش اشتباه و امکان ترمیم رابطه است. از این منظر، والد لازم نیست برای حفظ اقتدار وانمود کند همیشه درست عمل کرده است.

عنوان انگلیسی کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند چیست؟

عنوان کامل اثر The Book You Wish Your Parents Had Read (and Your Children Will Be Glad That You Did) است.

جمع بندی

کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند بیش از آنکه درباره کنترل رفتار فرزند باشد، درباره ساختن رابطه ای سالم تر است. فلیپا پری خواننده را دعوت می کند به گذشته خودش نگاه کند، واکنش های خودکارش را بشناسد و احساس های کودک را فقط به عنوان مسئله ای که باید خاموش شود نبیند.

کتاب یادآوری می کند که والد خوب، والد بی اشتباه نیست. آنچه اهمیت دارد توانایی دیدن اشتباه، پذیرفتن مسئولیت و بازسازی ارتباط است.

اگر به دنبال کتابی هستید که فرزند پروری را از زاویه رابطه، احساسات و الگوهای خانوادگی بررسی کند، کتابی که آرزو می کنید والدینتان خوانده بودند میتواند یکی از آثار قابل تامل برای بررسی رابطه شما با فرزند و حتی بازنگری در تجربه های دوران کودکی خودتان باشد.